Gemeente Harderwijk haalt webcams uit de lucht na kritiek op privacy: inwoners en voorbijgangers herkenbaar in beeld

19 sep , 16:19 • Gemeente

De gemeente Harderwijk heeft meerdere webcams in de stad offline gehaald nadat er vragen waren gerezen over de privacy van inwoners en voorbijgangers. De camera’s bij het Waterfront, het station en verschillende andere locaties zonden dag en nacht livebeelden uit die voor iedereen via internet te bekijken waren. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens gaan dergelijke openbare livestreams te ver wanneer mensen herkenbaar in beeld komen en zonder hun medeweten kunnen worden gevolgd.

Zes webcams in Harderwijk offline na kritiek op privacy

De webcams aan de Strandboulevard, de Waterstadhaven en de Havendam zijn op 15 september van de website van Projectbureau Waterfront gehaald. Ook de camera’s bij station Harderwijk, de jachthaven en de Markt, die via de website van IT-bedrijf MatrixIT te bekijken waren, zenden niet meer uit.

De webcams boden inwoners en geïnteresseerden de mogelijkheid om vanuit huis mee te kijken op verschillende plekken in de stad. Zo konden mensen de ontwikkelingen bij het Waterfront volgen, zien hoe druk het was bij het station of een blik werpen op het dagelijks leven in de binnenstad.

Toch bleek het voortdurend uitzenden van deze beelden niet zonder problemen. Op de livestreams konden voorbijgangers en omwonenden herkenbaar in beeld komen. Daarmee ontstond de mogelijkheid om te zien waar iemand zich op een bepaald moment bevond, met wie diegene contact had of wanneer bewoners hun woning verlieten.

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) plaatste vooral vraagtekens bij het doel van de webcam bij station Harderwijk. Volgens de privacytoezichthouder werden daar mensen op een openbare plek gefilmd zonder dat er een duidelijk wettelijk doel voor het uitzenden van de beelden was.

Camera’s bij Waterfront oorspronkelijk bedoeld voor bouwwerkzaamheden

De gemeente Harderwijk schafte de webcams bij het Waterfront in 2016 en 2017 aan. Het oorspronkelijke doel was om de bouwwerkzaamheden in het gebied te kunnen volgen. Zodra de woningen bewoond werden, moesten de camera’s voldoende afstand houden. In de praktijk werd het aan bewoners zelf overgelaten om aan de bel te trekken wanneer zij vonden dat hun privacy werd aangetast. Naar aanleiding van die klachten werden de stand of de route van de betreffende camera aangepast.

Ook webcam Havendam uitgeschakeld

De webcam aan de Havendam mocht volgens de privacyfunctionaris van de gemeente onder bepaalde voorwaarden blijven draaien. Daarvoor moest de camera uitsluitend gericht zijn op de bouwwerkzaamheden en mocht deze geen inbreuk maken op de privacy van omwonenden.

De gemeente adviseerde daarom de camera zo af te stellen dat niet zichtbaar zou zijn wanneer bewoners thuis waren, thuiskwamen of hun woning verlieten. Daarnaast moest de webcam worden uitgeschakeld op momenten waarop er niet werd gebouwd.

Toch is ook deze camera offline gehaald.

Waarom zijn de webcams in Harderwijk een privacyprobleem?

De discussie over de webcams in Harderwijk maakt deel uit van een bredere kwestie in Gelderland. Ook in onder meer Elburg en Twello bleken openbare webcams beelden uit te zenden waarop mensen en kentekens herkenbaar in beeld kwamen.

De Autoriteit Persoonsgegevens benadrukt dat mensen het recht hebben zich over straat te bewegen zonder dat hun aanwezigheid voortdurend via internet voor iedereen zichtbaar is.

Ook het onherkenbaar maken van gezichten biedt niet automatisch voldoende bescherming. Mensen kunnen immers eveneens worden herkend aan hun kleding, lichaamsbouw, manier van lopen of andere persoonlijke kenmerken.

Volgens de privacyregels mogen organisaties niet zomaar herkenbare beelden van personen verzamelen en openbaar maken. Hiervoor moet een geldige wettelijke grondslag bestaan en moet de verwerking van de beelden noodzakelijk zijn voor het beoogde doel.

Webcams zijn niet hetzelfde als camera’s voor veiligheid

Het offline halen van de webcams betekent niet dat alle vormen van cameratoezicht in Harderwijk verboden zijn.

Er bestaat een belangrijk verschil tussen camera’s die voor een bepaald doel worden gebruikt, bijvoorbeeld het bewaken van eigendommen of het handhaven van de openbare orde, en webcams waarvan de beelden zonder beperking op internet worden uitgezonden.

Voor cameratoezicht gelden wettelijke voorwaarden. Daarbij moet onder meer duidelijk zijn waarom er wordt gefilmd, wie toegang heeft tot de beelden en hoe de privacy van betrokkenen wordt beschermd.

Bij openbare livestreams is het risico groter dat een onbeperkt aantal mensen kan meekijken met het dagelijks leven van inwoners en voorbijgangers.

Voor het volgen van bouwwerkzaamheden kan het bijvoorbeeld voldoende zijn om een camera uitsluitend op de bouwlocatie te richten, zonder daarbij omliggende woningen en herkenbare voorbijgangers in beeld te brengen.

Wanneer komen de webcams in Harderwijk weer online?

Het is nog niet duidelijk of en wanneer de webcams in Harderwijk opnieuw worden ingeschakeld. Het gebruik van webcams zit hem vooral in het feit dat mensen die zich betrokken voelen bij de stad, goed kunnen zien wat er zich afspeelt. Ondere andere ouderen maken gebruik van de mogelijkheid om vanuit huis mee te kijken met het dagelijks leven in Harderwijk.

Tegelijkertijd moet worden voorkomen dat bewoners, bezoekers en voorbijgangers ongevraagd herkenbaar in een openbare livestream verschijnen.

De gemeente en het bedrijf bespreken hoe zij met de privacykritiek moeten omgaan. Of dat uiteindelijk leidt tot aangepaste camerastandpunten, beperktere uitzendtijden of het definitief verdwijnen van bepaalde webcams, is nog niet bekend.

Veelgestelde vragen over de webcams in Harderwijk

Welke webcams in Harderwijk zijn offline gehaald?

Op 15 september zijn de webcams aan de Strandboulevard, de Waterstadhaven en de Havendam offline gehaald. Ook de camera’s bij station Harderwijk, de jachthaven en de Markt zenden niet meer uit.

Waarom zijn de webcams uitgeschakeld?

De Autoriteit Persoonsgegevens heeft kritiek op openbare livestreams waarop mensen herkenbaar in beeld komen. Het voortdurend uitzenden van dergelijke beelden kan in strijd zijn met de privacyregels.

Mogen er helemaal geen webcams meer in Harderwijk hangen?

Webcams zijn niet op voorhand verboden. De camera’s moeten wel voldoen aan de geldende privacyregels. Wanneer personen herkenbaar in beeld komen, gelden aanvullende wettelijke eisen voor het verwerken en openbaar maken van de beelden.

Komen de webcams bij het Waterfront terug?

Dat is nog niet bekend. De gemeente en de beheerder van de webcams bespreken welke aanpassingen noodzakelijk zijn om de camera’s eventueel weer te kunnen gebruiken.

Meer nieuws

Voor meer nieuws kunt u Harderwijk Nieuws toevoegen op uw social media kanalen. Ook kunt u lid worden van onze nieuwsbrief. En kunt u ons via push-meldingen op uw beeldscherm krijgen. Ook voor regionaal nieuws kunt u terecht bij de buren. Nunspeet Nieuws en Apeldoorn Nieuws en Ermelo Nieuws. Adverteren kan natuurlijk ook! Adverteren op de meest gezochte Facebook-pagina voor Harderwijks Nieuws? Mail dan naar [email protected] of bel naar 06–36454332. Heb je nieuws? Mail dan naar [email protected]. Je kunt de redactie bereiken via deze mail of bel naar 06-42022831.