Kabinet lanceert woningbouwplan in Harderwijk: Waterfront laat zien hoe bouwen sneller kan

Het Waterfront begon ongeveer 25 jaar geleden als de herontwikkeling van een oud industriegebied aan de rand van de binnenstad. Het project omvat inmiddels veel meer dan woningen alleen: ook de boulevard, het strand en de jachthaven maken deel uit van het gebied. Tijdens de presentatie maandag werd toegelicht dat het woningbouwprogramma in de loop van de jaren nadrukkelijk betaalbaarder is gemaakt. Volgens de presentatie valt inmiddels ongeveer 65 procent van het programma in het betaalbare segment en worden onder meer sociale huurwoningen, studio's en levensloopbestendige woningen gebouwd.

Juist die combinatie was een belangrijke reden voor de landelijke belangstelling. De gemeente wil niet alleen huizen toevoegen, maar complete buurten maken, met plekken om elkaar te ontmoeten en aandacht voor ouderen, starters en andere woningzoekenden. Ook in de uitnodiging voor het bezoek wees de gemeente op de combinatie van startersstudio's, betaalbare woningen, appartementen, seniorenwoningen en grotere woningen.

Dat sluit vrijwel één-op-één aan op het landelijke actieplan dat maandag werd gepresenteerd. Het kabinet wil voortaan bij grote woningbouwlocaties niet alleen naar woningen kijken, maar vanaf het begin ook naar zorg, scholen, groen, werk en bereikbaarheid.

Een van de belangrijkste beloften van het kabinet is tijdwinst. Volgens het ministerie duurt het traject tussen een eerste woningbouwplan en de daadwerkelijke bouw momenteel gemiddeld ongeveer acht jaar. In 2030 moet die doorlooptijd gehalveerd kunnen worden. Plannen moeten vaker gelijktijdig worden behandeld in plaats van achter elkaar, vergunningverlening wordt verder gedigitaliseerd en gemeenten en provincies krijgen samen ruim 200 extra arbeidsplaatsen voor vergunningverlening.

Ook fabrieksmatige woningbouw speelt een grote rol. Het kabinet wil dat in 2030 ongeveer de helft van de nieuwbouw industrieel of fabrieksmatig wordt geproduceerd.

Jetten wees tijdens zijn bezoek juist naar Harderwijk als voorbeeld van wat daarmee mogelijk is. Volgens hem wordt hier met industriële bouwmethoden zichtbaar dat de basis van een woning in zeer korte tijd kan worden gebouwd.

Een andere opvallende overeenkomst tussen de problemen in Harderwijk en het landelijke actieplan is netcongestie. De gemeente noemt het overbelaste elektriciteitsnet zelf als een van de problemen die de bouwopgave kunnen bemoeilijken.

In Waterfront wordt daarom geëxperimenteerd met zogenoemd netbewust bouwen. Tijdens de presentatie werd onder meer gesproken over appartementengebouwen die gezamenlijk met één aansluiting kunnen functioneren, waardoor piekbelasting op het elektriciteitsnet vermindert. Ook wordt restwarmte van de rioolwaterzuivering gebruikt om woningen duurzaam te verwarmen en koelen.

Het kabinet wil dergelijke oplossingen breder toepassen. Het landelijke actieplan bevat afspraken met netbeheerders en ontwikkelaars om te voorkomen dat woningbouwprojecten automatisch stilvallen wanneer het elektriciteitsnet vol zit.

Naast procedures gaat het om geld. Het kabinet trekt tot en met 2035 in totaal 7 miljard euro uit voor woningbouw. Daarvan gaat 2,3 miljard naar een regeling waarbij gemeenten geld krijgen voor betaalbare woningen. Bijna 1 miljard euro is bestemd voor grootschalige woningbouwlocaties en 650 miljoen voor de Woningbouwimpuls. Ook komt extra geld beschikbaar voor ouderenwoningen, middenhuur en grondverwerving door gemeenten.

Die laatste maatregel is voor Harderwijk interessant. In Waterfront heeft de gemeente in het verleden zelf grond aangekocht, bedrijven verplaatst en zo regie gehouden over de gebiedsontwikkeling. Tijdens de presentatie werd juist die actieve grondpolitiek genoemd als een van de redenen dat de gemeente keuzes kon blijven maken over het woningbouwprogramma.

Bij de presentatie hoort wel een belangrijke kanttekening. De vijftig punten zijn niet hetzelfde als vijftig volledig nieuwe maatregelen. Een aanzienlijk deel was al bekend of bouwt voort op beleid van eerdere kabinetten. Het gaat bijvoorbeeld om het eenvoudiger maken van regels, hospitaverhuur, stikstofmaatregelen en maatregelen tegen netcongestie. Ook komen sommige onderwerpen meerdere keren terug in het actieplan.

De nieuwe onderdelen zitten vooral in extra financiering, meer uitvoeringscapaciteit, afspraken tussen overheden en marktpartijen en de mogelijkheid om bij vastgelopen projecten bestuurlijk sneller knopen door te hakken. Het kabinet wil daarvoor de landelijke versnellingstafel inzetten.

Jetten temperde tijdens het bezoek tegelijkertijd de verwachting dat de woningnood snel verdwenen is. Hij zei dat het probleem niet binnen deze kabinetsperiode volledig opgelost zal zijn, maar dat het kabinet wel verwacht de woningbouwproductie fors te kunnen verhogen.

Daarmee is misschien wel de belangrijkste opbrengst van het bezoek duidelijk. Harderwijk kreeg maandag niet de toezegging dat Den Haag alle lokale woningbouwproblemen ineens oplost. De stad werd vooral gebruikt als voorbeeld van de manier waarop het kabinet landelijk wil gaan werken.

Betaalbare woningen combineren met duurdere woningen, actief grondbeleid, industrieel bouwen, minder afhankelijk worden van piekbelasting op het elektriciteitsnet, verduurzaming en buurten maken waarin ook zorg en ontmoeting een plaats krijgen: vrijwel al deze onderdelen kwamen zowel tijdens de rondleiding in Waterfront als in het landelijke actieplan terug.

De grote vraag wordt daarom niet óf er vijftig acties op papier staan, maar hoeveel woningen er daardoor uiteindelijk eerder gebouwd kunnen worden.

Het bezoek stond in het teken van de landelijke Versnellingsaanpak Woningbouw. Premier Rob Jetten, woonminister Elanor Boekholt-O’Sullivan en minister Mirjam Sterk bezochten het Waterfront. Bij het vervolg van het bezoek werd ook specifiek aandacht besteed aan wonen voor ouderen.

In de woonafspraken is vastgelegd dat Harderwijk tussen 2025 en 2034 ongeveer 4.900 woningen wil toevoegen.

Nee. Een deel is nieuw of wordt uitgebreid, maar verschillende maatregelen en beleidslijnen bestonden al. Het ANP wijst er bovendien op dat sommige onderdelen in het plan meerdere keren terugkomen.

Vooral tijd. Procedures moeten sneller, gemeenten krijgen extra capaciteit en er moet meer industrieel worden gebouwd. Daarnaast investeert het Rijk miljarden in betaalbare woningbouw en andere voorwaarden die bouwprojecten mogelijk moeten maken.

Voor meer nieuws kunt u Harderwijk Nieuws toevoegen op uw social media kanalen. Ook kunt u lid worden van onze nieuwsbrief. En kunt u ons via push-meldingen op uw beeldscherm krijgen. Ook voor regionaal nieuws kunt u terecht bij de buren. Nunspeet Nieuws, Apeldoorn Nieuws en Ermelo Nieuws.

Adverteren kan natuurlijk ook! Wilt u adverteren op Nieuws.nl? Neem dan contact op via [email protected] of 06-36454332.

Heeft u nieuws? Mail dan naar [email protected] of neem contact op met de redactie via 06-42022831.